NIEUWS

Eenzijdige verhoging opslagen bij renteswap afgestraft

+ 11.01.2016 | Author: Marc Langerak

Tijdens de looptijd van een lening in combinatie met een renteswap worden ondernemers nog wel eens onaangenaam verrast met éénzijdige verhogingen van opslagen door banken. Deze éénzijdige verhogingen kunnen echter met succes worden bestreden.

Banken hebben op grote schaal geldleningen verstrekt in combinatie met een zogenaamde renteswap. Deze combinatie van producten werd door banken aangeprezen omdat de klant hiermee haar renterisico’s kan afdekken en daarmee zekerheid verkrijgt over haar rentelasten voor de duur van de bancaire geldlening, vaak 5 jaar tot 10 jaar. Klanten die echter meenden dat zij met deze financieringsconstructie een vaste rente hadden afgesproken, kwamen zogezegd bedrogen uit; in de praktijk zijn veel klanten die zo’n renteswap hadden lopen onaangenaam verrast met tussentijdse verhogingen van opslagen door de bank. De lasten verbonden aan de lening liepen hierdoor gedurende de looptijd onverwacht hoog op. De financiële gevolgen van een verhoging van een opslag kunnen namelijk aanzienlijk zijn, zeker als deze kort na aanvang van de looptijd van de lening al is ingevoerd. Helaas blijkt dit in veel renteswap dossiers te zijn voorgevallen. De opslagverhogingen die banken eenzijdig doorvoeren hebben vele namen, zoals de debiteurenopslag, liquiditeitsopslag en kredietopslag.

Over het algemeen kunnen banken zich beroepen op de kredietovereenkomst waarin de zij het recht op verhoging van opslagen hebben bedongen. Staat dit niet expliciet in de kredietovereenkomst genoemd, dan volgt het wel uit de algemene voorwaarden voor geldleningen die zij toepassen, ofwel de ‘kleine lettertjes’. Ondanks dat dit recht van de bank vaak gewoon is overeengekomen in de kredietstukken, betekent dat nog niet dat de bank dit recht om een opslag in te voeren of te verhogen ook altijd mag toepassen, zo volgt uit meerdere rechtszaken die hierover tegen banken zijn gevoerd.

De praktijk laat zien dat banken de renteswaps veelal actief hebben aangeprezen bij hun klanten. De bijzondere zorgplicht van banken eist dan dat banken bij de verkoop van een renteswap hun klanten duidelijk en ondubbelzinnig uitleggen (of beter: waarschuwen!) dat de financieringsconstructie met een renteswap alleen maar beschermd tegen stijging van het (Euribor) rentetarief, maar dat dit niet aan de weg staat aan eenzijdige verhogingen van opslagen door de bank. Als een bank deze verplichting heeft geschonden, dan kan dat haar schadeplichtig maken tegenover de klant. De schade kan bijvoorbeeld zijn de extra kosten die de klant maakte als gevolg van de opslagverhoging.

Ook kan de rechter oordelen dat de redelijkheid en billijkheid meebrengen dat de bank haar recht om eenzijdig de opslag te verhogen niet mag inroepen. Een belangrijke omstandigheid hierbij, waarmee de rechter rekening houdt, kan zijn dat de klant (doorgaans) geen reële mogelijkheid heeft om de opslagverhoging te voorkomen, omdat hij vastzit aan een geldlening en swapcontract van vele jaren waarvan tussentijdse beëindiging enorme kosten (en boetes) zou veroorzaken. Al meerdere rechters hebben geoordeeld dat opslagverhogingen bij een renteswap in strijd met de redelijkheid en billijkheid zijn en dat de bank alle extra kosten die de klant heeft gemaakt vanwege de eenzijdige verhoging van de kostenopslag aan haar als ‘onverschuldigd betaald’ moet terugbetalen.

Heeft u te maken gehad met een éénzijdige verhoging van een opslag door de bank terwijl u een renteswap had lopen? Heeft u al eens uitgerekend wat deze opslagverhoging u heeft gekost? Langerak \ Van Roest Advocaten beoordeelt graag samen met u uw kansen om deze kostenverhoging alsnog terug te krijgen van uw bank.